Persconferentie : Referenda verboden in België ? Burgerlobbies zetten zelf bevragingen op via de elektronische identiteitskaart

22/02/2019 – We-Gov.be en Meer Democratie vzw starten met de organisatie van eID bevragingen. Daarmee wil ze de inspraakcultuur helpen versterken om op termijn de publieke opinie te winnen voor bindende referenda op volksinitiatief.

 De Belgische grondwet voorziet momenteel op geen enkel niveau referenda. Zij laat alleen niet-bindende volksraadplegingen toe voor gewesten, provincies en gemeenten, al heeft Vlaanderen nog geen uitvoeringsdecreet voor gewestelijke volksraadplegingen. Er worden echter heel weinig volksraadplegingen georganiseerd. In België is er dus geen echte inspraakcultuur zoals bijvoorbeeld in Zwitserland waar de bevolking regelmatig het beleid kan bijsturen.

Eindelijk een betrouwbare stem voor de burger

We-Gov (“wij, de regering”) is een netwerk van verenigingen en individuele burgers die pleiten voor meer inspraak. Zo pleiten ze onder andere voor bindende referenda op volksinitiatief. Met de spontane burgerprotesten in het achterhoofd, (gele hesjes, protest tegen het VN- migratiepact en de mars Claim the climate), vinden de burgerlobbies de tijd rijp om eID-bevragingen te lanceren.  Burgers zijn verontwaardigd, woedend soms, willen verandering, maar weten niet goed hoe eraan te beginnen. In het maatschappelijk debat komen alleen politici, academici en opiniemakers aan het woord. Dankzij deze burgerbevragingen krijgt nu ook de burger een duidelijke stem. De oproepen in diverse ‘gele hesjes’ facebookgroepen heeft verschillende voorstellen opgebracht.

Kiesgeheim

De opmaak van het platform nam meer dan een jaar in beslag. Betrouwbaarheid was een essentieel criterium. Daarom werd geopteerd voor identificatie aan de hand van de elektronische identiteitskaart, weliswaar zonder de pincode. Registratie vooraf is niet nodig, alleen de chipnummer en de postcode worden opgeslagen en de beheerders van het platform kunnen de chipnummers niet linken aan personen.  De anonimiteit en het kiesgeheim zijn daarmee maximaal gegarandeerd.

Deze identificatie werd gekozen om dubbel stemmen te voorkomen.  De klassieke internetpeilingen worden immers al eens gekaapt door politieke groeperingen die met een leger aan internettrollen, fake accounts en emailadressen de peiling in een bepaalde richting sturen.  Ander belangrijk verschil met vele klassieke internetpeilingen is dat resultaten pas gepubliceerd worden na afsluiting van de stemronde.

Een andere aanpassing om het vertrouwen te winnen is de validatiecode. De kiezer krijgt direct na de stemming een validatiecode waarmee achteraf de ingebrachte stem kan geverifiëerd worden.

Geen Brexit-referenda

Ex-premier Elio Di Rupo (PS) heeft zich uitgesproken tegen referenda, net zoals zijn opponent Bart De Wever (N-VA) in het verleden al deed.  Hun voornaamste bezwaren zijn mogelijke polarisering en populisme.  Ook MD heeft weinig op met ‘Brexit referenda’ waarin een breed onderwerp in één enkele ja/nee vraag gegoten wordt.  Om die reden wil MD naast de strenge identificatie ook streng zijn bij de opmaak van de vragen.

Ook eID-volksraadplegingen in gemeenten, provincies en gewesten ?

We-Gov en MD nodigen maatschappelijke en politieke organisaties uit om het platform te gebruiken voor volksraadplegingen. PRO is na ‘Mortsel leeft’ de tweede politieke organisatie die de resultaten van een eid-bevraging gebruikt om haar standpunten te vormen.

Verschenen in Sudinfo  en Rtbf  en BX1

DELEN